theo verslaat zxzw en krijgt hulp van seb

Blogs ingedeeld als ‘zxzw’

lokaal en intiem

september 21, 2007 · 7 Reacties

Het is erg verleidelijk om je te laten leiden door de mogelijkheden van nieuwe media. Om de techniek centraal te stellen. Foute keuze. Althans, dat vind ik. Techniek is een middel, niet meer dan dat. Al geef ik wel toe dat de keuze voor een techniek, voor een medium de boodschap wel degelijk kleurt. Dat had McLuhan – the medium is the message – goed gezien.

Tijdens een vruchtvolle brainstormsessie hebben Seb en Ik de uitgangspunten van dit experiment gezocht in de popjournalistiek. Daar waren we verrassend snel uit. Popjournalistiek nieuwe stijl dient te voldoen aan de volgende drie voorwaarden:

Openheid
Een van de negen geboden van Deuze en Blanken. Journalistiek, niet alleen pop- en cultuurjournalistiek, is per definitie subjectief. Als journalist dien je je uitgangspunten en argumenten helder te maken. Zo kan de lezer zijn of haar eigen mening formuleren. De dialoog aan gaan met lezers hoort daar eveneens bij. Al blijft er altijd een afstand. De lezer is immers geen journalist.

Betrokkenheid
Ook eentje die voorkomt bij Deuze en Blanken. Nieuwe journalistiek is partijdig. Is journalistiek natuurlijk altijd al geweest, alleen komt de journalist er nu openlijk voor uit. verschuilen achter een zweem van objectiviteit is fout. En dan druk ik me nog licht uit. Betrokkenheid staat ook voor de wil om popcultuur zo goed mogelijk te doorgronden, op zoek te gaan naar nieuwe terreinen die ontdekt dienen te worden.

Omgevingsgevoeligheid
Pop en cultuur (kunst bijvoorbeeld) staat niet los van een omgeving. Een geografische, fysieke of denkbeeldige omgeving. Het duiden van die omgeving is essentieel om een goed beeld te schetsen van popcultuur. Dit punt komt er in Nederland bijzonder slecht vanaf. Alleen al de gangbare definitie van popcultuur die doorgaans beperkt blijft tot popmuziek zegt wat dat betreft meer dan genoeg. Popcultuur is heel veel meer dan dat. En staat nooit los van elkaar.

Goed. Duidelijke punten, dacht ik zo. Met name die omgevingsgevoeligheid vonden Seb en ik erg belangrijk. Het probleem met nieuwe media is immers dat het de werkelijkheid op een postmoderne manier (her)citeert of (her)interpreteert. Anthony Giddens beschrijft dat uitstekend in zijn geweldige boek Modernity and Self-Identity, Self and Society in the Late Modern Age. Onder invloed van allerlei oorzaken – waaronder nieuwe mediatechnologie – raakt het individu volgens Giddens los van tijd, plaats en ruimte. Een van de gevolgen daarvan is dat individuen moeite hebben om een sterke identiteit te creëren. Die ontwikkeling vormt overigens weer de basis in het werk van die andere belangrijke Britse socioloog, Richard Sennett.

Goed, ik wil er geen academische verhandeling van maken. Onder invloed van de gedachte dat gevoelens altijd lokaal zijn, hebben Seb (het uiteindelijke idee is overigens van hem afkomstig) en ik besloten om met inzet van nieuwe media het ‘lokale’ terug te brengen.

Concreet: we laten ons niet leiden door het dictaat van het nu. Dat we door middel van nieuwe media in staat zijn om ‘live’ verslag te doen van ZXZW? Heel leuk, maar met nieuwe popjournalistiek heeft het niets te maken. Eerder het tegenovergestelde. En dus zullen wij achteraf verslag doen. Op een manier waarbij recht wordt gedaan aan tijd, aan plaats en aan ruimte. Een soort reconstructie van het festival als geheel. Het doel? Er voor zorgen dat de mediaconsument het gevoel heeft er echt bij te zijn geweest. Door hem of haar mee te voeren aan de hand van een cultuurcriticus.

Steekwoorden? Gevoel, glokaliteit (zie het gedachtegoed van filosoof Henk Oosterling) en intimiteit.

Wens ons succes

Categorieën: journalistiek · nieuwe media · pop · zxzw

overpeinzing #1

september 12, 2007 · 6 Reacties

Pff, dat is even omschakelen. Ik zit momenteel even in een echte popfase. In een slicke popfase, bedoel ik. Pluramon is bijvoorbeeld niet weg te slaan uit mijn AirTunes. De omschakeling naar ZXZW valt me dus even zwaar. Tuurlijk, ook ZXZW is pop. Alleen is het pop van de minder toegankelijke soort.

Mijn definitie van pop is overigens erg breed. Ook Jason Forrest, Jacob Kirkegaard en Kapotte Muziek is pop. Wat zou het anders moeten zijn? Ben eigenlijk benieuwd of Jason ook op ZXZW staat. Ik hoop het. Hem ‘m al te lang niet gesproken.

Goed, maar ter zake. Het persbericht over dit experiment is duidelijk: dit wordt voor mij een zoektocht. Wie denkt dat ik niet met plezier naar de sites van KindaMuzik, FileUnder en 3voor12 surf heeft het mis. Ik vind ze geweldig. Zowel als popjournalist, socioloog en liefhebber gebruik ik ze veelvuldig. Eerlijk gezegd geloof ik sowieso niet dat ik óf journalist óf socioloog óf liefhebber kan zijn. Ik ben het allemaal, altijd.

Wat me als oprichter van cut-up en ook in de tijd dat ik hoofdredacteur was van KindaMuzik maar niet los wil laten is hoe nieuwe media – of interactieve media, noem het hoe je wilt – kan helpen bij de problemen waar de popjournalistiek in Nederland al tijden mee worstelt. Mijn idee is dat de huidige Nederlandse popjournalistiek op het web daar niet toe in staat is. Ook KindaMuzik en cut-up niet. Ik steek de hand dus zeker in eigen boezem.

Wat er momenteel mis is met de Nederlandse popjournalistiek? Ach, daar kan ik pagina’s over vol schrijven. Heb ik ook al gedaan. Mijn artikel Schrijven kan iedereen verschijnt eind oktober in de Nieuwe Media in NL-krant die wordt uitgegeven door het Instituut voor Netwerkcultuur. Ik vat even snel samen:

  • er is te weinig geld voor goede achtergrondverhalen
  • verschillende media schrijven te vaak over precies hetzelfde op precies dezelfde manier
  • (pop)journalisten hebben te weinig algemene kennis waardoor ze oppervlakkige stukken schrijven
  • er is in Nederland te weinig interactie tussen popjournalisten, popproducenten en mensen die in andere kunstdisciplines werkzaam zijn
  • bladenmakers in Nederland zijn vooral geïnteresseerd in de grootte van de doelgroep, niet in het opstellen van een strategie voor een medium

Ja, ik weet. Dat is flinke kritiek. Was het vroeger beter? Ik denk zelf van wel. Maar dan nog. Eigenlijk is die vraag niet relevant. Als ‘t denkbaar beter kan, is dat reden genoeg om er iets aan te doen. Zeg ik als aanhanger van het Duitse idealisme.

Terug naar het onderwerp van deze blog. Welke van de bovenstaande knelpunten kunnen met behulp van nieuwe media worden opgelost? Goede vraag. In ieder geval geldt op dit moment dat de popjournalistiek op het internet een afspiegeling is van de oude media. Inhoudelijk wijken 3voor12 en KindaMuzik niet af van bijvoorbeeld OOR. Al is OOR beter geschreven. Wel stoeien ze met technologie. De festivalverslaglegging van 3voor12 is een mooi voorbeeld van het complementair gebruik van video, radio, fotografie en geschreven woord.

Leidt dat tot een andere inhoudelijke benadering? Nauwelijks. Al zijn de stukjes van Thomas van Aalten een zachtromige verrassing. Komt niet door nieuwe media, wel door Van Aaltens schrijftalent.

Maar wat kan nieuwe media dan wel betekenen om bij te dragen aan een betere popjournalistiek? Dat wordt mijn onderzoekvraag voor de komende, pakweg, twee weken.

Vergeet niet je commentaar achter te laten. Daar is de commentfunctie voor. En eigenlijk doe ik het ook een beetje voor jullie. Toch?

Categorieën: journalistiek · nieuwe media · pop · zxzw

theo verslaat ZXZW

september 11, 2007 · 1 Reactie

Veel vorm, weinig inhoud. Dát is het belangrijkste kenmerk van popjournalistiek op het internet. ‘Biedt interactieve media dan geen mogelijkheden om juist inhoudelijk betere journalistiek te bedrijven?’, vroeg ZXZW, het grootste festival in Nederland voor onafhankelijke cultuur, zich af. Popjournalist, mediasocioloog en docent Theo Ploeg neemt de proef op de som. Tijdens het festival experimenteert hij met interactieve media en journalistiek. Zijn bevindingen houdt hij bij op theoverslaatzxzw.wordpress.com.

Geen woorden, maar daden. In zijn artikel Iedereen kan schrijven, popjournalistiek op het web in Nederland sluit Theo Ploeg af met de woorden:

“Het wachten blijft op de echte pioniers die het internet zien als dé mogelijkheid om te werken aan een betere vorm van popjournalistiek. Zonder de pretentie er veel geld aan te verdienen, met het verlangen om risico’s te nemen en werkelijk op zoek te gaan naar nieuwe onbekende muziek. Pas dan kan de popjournalistiek op internet in Nederland zich succesvol ontworstelen aan de traditionele media. De hoop is er, nu de praktijk nog.”

Toegegeven: het stikt van de interessante initiatieven op het web. 3VOOR12, het digitale pophonk van de VPRO, heeft zich ontwikkeld tot een van de belangrijkste platforms voor popcultuur in Nederland. Webzines als KindaMuzik en FileUnder produceren wekelijks ontelbare bytes aan popjournalistiek. Maar breken ze met de traditionele media? Nee, dat niet. Eigenlijk doen ze precies hetzelfde, alleen dan op het web.

Natuurlijk, 3VOOR12 produceert naast geschreven nieuws eveneens radio en televisie. Die was er vroeger echter ook al. Het initiatief van FileUnder om via Twitter en Moblog verslag te doen van Lowlands verdient lof, maar veel verder dan ‘vette danceset van Justice’ of een foto met onbegrijpelijk onderschrift komen de scribenten niet. Nogmaals: niets mis met dergelijke experimenten, maar het heeft meer met technologiefetisjisme dan met popjournalistiek te maken. Het degradeert popcultuur tot snapshots. Lekker en leuk, voor even.

Dat roept vragen op. Zijn de mogelijkheden van interactieve media echt zo beperkt? Welke écht nieuwe manieren biedt nieuwe media om een festival te beschrijven, te tonen, over te brengen? Biedt nieuwe technologie interessante mogelijkheden om inhoudelijk bij te dragen aan popjournalistiek of zorgt het juist voor vervlakking? Hoe subjectief mag popjournalistiek zijn? Waar begint en houdt een popfestival op?

Theo Ploeg gaat tijdens het ZXZW festival voor onafhankelijke popcultuur op zoek naar de antwoorden en roept daarmee vast nieuwe vragen op. theoverslaatzxzw.wordpress.com is een experiment waarin stapje voor stapje wordt onderzocht op welke manier nieuwe media de popjournalistiek écht vooruit kan helpen. Met vallen en opstaan. Maar ach, zonder daden hebben woorden geen kracht.

ZXZW is het grootste festival in Nederland voor onafhankelijke cultuur en vindt plaats van 16 tot en met 23 september in concertzalen, kraakpanden, galeries en cafés in de binnenstad van Tilburg.

Categorieën: algemeen · journalistiek · nieuwe media · persbericht · pop · tilburg · zxzw